Hormonen bij je hond: puberteit, castratie en gedrag

Je hond was altijd rustig en ineens is hij bang voor de vuilnisbak. Of je reu loopt te imponeren, markeert overal en lijkt je niet meer te horen. Grote kans dat hormonen meespelen. In deze blog lees je wat hormonen doen met het gedrag van je hond, wat je mag verwachten in de puberteit en of castratie het oplost.

De angstfase: puberteit en hormonen

Vlak voor de puberteit krijgen veel jonge honden een angstfase. Bij kleine honden begint dat rond de vier maanden, bij grotere honden tussen de zes en acht maanden. In die periode reageert je hond opeens angstiger dan daarvoor. Dingen die hij al kende, zijn ineens eng.

Dat komt door hormonen die op gang komen. Het goede nieuws: deze fase gaat meestal vanzelf over als je hond ouder wordt. Het belangrijkste is hoe jij ermee omgaat.

• Doe in deze periode niet te veel nieuwe dingen. Geen drukke evenementen, geen eerste keer naar het strand.
• Focus op activiteiten die je hond al kent en waar hij goed in is. Dat geeft hem zelfvertrouwen.
• Begeleid hem rustig. Dwing hem nergens doorheen, geef hem de tijd om iets te bekijken en weer weg te gaan.

Een puberhond is daarna nog niet klaar. Lees ook onze acht tips voor de puberhond.

Zo zie je hormonen terug in het gedrag

Bij reuen zie je het vaak aan de houding. Een reu met een hormoonpiek wisselt snel van lichaamstaal, maakt zich groot tegenover andere reuen en imponeert. Vlak daarna kan hij weer onzeker zijn. Die pieken kunnen ervoor zorgen dat het serotoninegehalte, een stofje dat voor rust zorgt, snel daalt. Je hond is dan sneller gespannen of prikkelbaar.

Niet al het hormonale gedrag is angst. Een reu die met een brede, ontspannen kwispel zijn kop op de nek van een andere hond legt, laat hormonaal gedrag zien, maar is niet bang. Krijgt hij een correctie van de andere hond, dan is het aan jou om bij te sturen als dat nodig is.

Bij teefjes zie je de invloed van hormonen het duidelijkst rond de loopsheid. Hoe dat werkt, lees je in help, mijn hond is loops.

Castratie: lost het gedrag op?

Castratie wordt vaak ingezet tegen gedrag als overmatig blaffen, druk doen of imponeren. De gedachte: minder testosteron, minder gedoe. Zo simpel is het niet.

• Bij reuen daalt het testosteron na castratie. Maar testosteron is ook belangrijk voor zelfvertrouwen. Een onzekere of angstige reu kan na castratie juist angstiger worden.
• Veel gedrag is niet hormonaal. Blaffen en druk doen hebben vaak een andere oorzaak, zoals verveling, spanning of aangeleerd gedrag. Castratie verandert daar dan niets aan.
• Bij teefjes daalt na castratie het oestrogeen. Daardoor krijgt ze relatief meer testosteron. Een onzekere teef kan daardoor zekerder worden, maar dat is vooraf niet te voorspellen.
• Bij een hond met veel hormonale opwinding kan castratie de onrust wel verminderen. Bij een angstige hond kan het serotoninegehalte juist te laag worden.

Twijfel je? Er bestaat een tijdelijk hormoonimplantaat, de “chip”. Die bootst het effect van castratie een tijdlang na. Zo kun je eerst zien wat het met het gedrag van je hond doet, voordat je iets definitiefs beslist. Bespreek dit met je dierenarts.

Komt je hond uit het buitenland? Dan is hij vaak al gecastreerd voordat hij in Nederland aankwam, om zwerfhonden te voorkomen. Daar heb je als baasje dan geen invloed meer op gehad. Wel is het goed om te weten, want het verklaart soms waarom je hond onzeker is.

Wat je zelf kunt doen

• Zie castratie niet als snelle oplossing voor een gedragsprobleem. Zoek eerst uit waar het gedrag vandaan komt.
• Vraag bij twijfel advies aan een erkend gedragstherapeut of een gedragsdierenarts. Die kijkt naar je hond en niet alleen naar zijn hormonen.
• Geef je hond in hormonale fases rust, structuur en bekende activiteiten.
• Leer de lichaamstaal van je hond lezen, zodat je spanning ziet voordat het misgaat. Deze 7 stresssignalen zijn een goed begin.

Dit onderwerp komt uit de online cursus Angst bij de buitenlandse hond van hondengedragsdeskundige Sharon van Wijngaarden. Daarin leer je hoe angst ontstaat, hoe je het herkent en hoe je je hond er stap voor stap doorheen helpt. Ook als je hond gewoon uit Nederland komt.