Mijn kat valt aan en bijt uit het niets. Wat te doen?
Je zit gezellig op de bank, kop thee in de hand, kat op schoot. Ze spint, draait nog even een rondje, geniet van jouw aandacht… en ineens hangt ze met haar tanden en klauwen in je arm. Of als jij de hoek om loopt, hangt jouw rode kater opeens in je been. Zomaar uit het niets…
Bij Verhuisdieren merken we dat dit een belangrijke reden is tot herplaatsing.
Maar is dit normaal gedrag? Is het echt uit het niets? En wat kan je er aan doen? In deze blog nemen we je mee in de basis van spelagressie, redirectie-agressie en aai-agressie bij katten. We geven praktische tips en wil je meer leren over kattengedrag, volg dan de online trainingen van de Huisdierenschool.
Wat is spelagressie, redirectie-agressie of aai-agressie eigenlijk bij een kat?
Agressie bij katten komt vaker voor dan je denkt en heeft bijna altijd een reden. Of het nu gaat om bijten, krabben of dreigen: het is een manier om controle te krijgen over de omgeving. Katten communiceren vooral met lichaamstaal.
Aai-agressie
Een fenomeen waarom veel mensen katten als ´onvoorspelbaar´ beschrijven. Jouw kat komt gezellig bij je liggen, kopjes geven, laat zich aaien… totdat ze ineens omslaat. De reden? De meeste katten hebben een tolerantiedrempel voor aanraking. Te lang aaien kan letterlijk te veel worden: de kat ervaart te veel prikkels en wil dat het geaai stopt. Je kunt dan als mens denken: Waarom loop je niet weg dan? Omdat je kat mogelijk wél graag in jouw gezelschap ligt, maar even niet aangeraakt wil worden.
En hoe maakt een kat dat duidelijk?
- de staart begint te zwiepen
- oren draaien naar opzij
- pupillen worden groter
- soms zie je een siddering over de rug
Dat zijn allemaal tekenen dat je beter kunt stoppen met aaien. Niet boos worden, maar leren lezen wat je kat bedoelt.
Spelagressie en redirectie-agressie bij een kat
Spelagressie zie je veel bij jonge katten, binnenkatten en katten die zich vervelen. Ze bespringen je benen, klauwen in je handen of vallen ineens aan vanuit het niets. Niet uit kwaadheid, maar omdat ze iets van die opgekropte energie kwijt moeten.
Redirectie-agressie ontstaat wanneer je kat schrikt of spanning opbouwt, bijvoorbeeld door een kat buiten het raam te zien. Als die spanning niet weg kan, ontlaadt zij die op de eerste de beste: jij dus, of een andere kat in huis.
In huizen met meerdere katten of bij binnenkatten komt dat laatste vaker voor. Want eerlijk: niet elke kat is gemaakt om te delen of dag in, dag uit, binnen te zitten. Sommige katten zijn gewoon beter af met een veilige buitenplek of met hun eigen territorium, of op z’n minst hun eigen krabpaal.
Offensieve en defensieve agressie
We schreven eerder al hoe jij spelagressie kunt herkennen.
Voorafgaand aan offensieve agressie (de kat valt uit zichzelf aan) zie je:
- een zwiepende staart
- gespannen houding
- oren naar opzij
- grote pupillen
- grommend geluid
Bij defensieve agressie (de kat verdedigt zich) maakt zij zich juist klein en zoekt zij dekking.
Het gedrag lijkt soms plotseling, maar eigenlijk geeft je kat al veel signalen af. Alleen zijn wij mensen niet altijd zo goed in kattentaal lezen.
Wat kun je doen voor een agressieve kat?
De sleutel zit in begrip, voorkomen en alternatieven bieden.
- Check de gezondheid. Agressie kan ook medische oorzaken hebben, zoals pijn, artrose of gebitsproblemen. Ga bij twijfel dus altijd eerst even langs de dierenarts.
- Zorg voor voldoende spel- en ontdekmogelijkheden.
Gebruik hengeltjes, voerpuzzels en verstop snoepjes door het huis. Laat je kat haar energie kwijt kunnen op kattenspeelgoed, niet op jouw armen of voeten. Google ook eens op denkspelletjes en hersenwerk voor een kat! - Maak de leefomgeving uitdagend.
Een hoge krabpaal bij het raam, kartonnen dozen, tunnels: alles wat prikkels geeft, helpt spanning af te bouwen. Binnenkatten hebben vaker last van agressie, dus kijk of jij toch jouw balkon veilig kan afzetten of een stuk van de tuin! - Niet straffen, maar belonen.
Een boze stem of waterstraal maakt het gedrag erger of creëert angst. Agressie is nooit “stout gedrag”, het is communicatie. Beloon jouw kat juist op het gedrag wat je wel wilt zien!
Een goede start betekent minder kans op agressie
De basis voor veel gedragsproblemen wordt al gelegd in de eerste weken van het kattenleven, of hun eerste weken in een nieuwe leefomgeving. Katten die te vroeg (eerder van 8 weken) bij hun moeder en nestgenoten zijn weggehaald, leren minder goed hoe ze moeten spelen en remmen. Kittens blijven bij voorkeur tot ze 12 weken oud zijn in het nest, omdat ze dan leren van moederpoes en nestgenootjes om sociaal te spelen. Verlaten ze het nest te vroeg dan leren ze niet wanneer ze te hard bijten, en dat merk jij dan aan je armen. Echter kan ook een grote verandering in leefomgeving, die niet goed begeleid wordt, leiden tot één van deze vormen van agressie.
Een goede start is dus ontzettend belangrijk!
In de cursus Een goede start met je kat leer je precies hoe je jouw (nieuwe) kat helpt zich veilig te voelen, hoe je katten rustig introduceert bij elkaar, en hoe je hun lichaamstaal beter begrijpt. Ook ideaal als je kat er al een tijdje is, maar jij jullie band wilt verdiepen!
En hoe weet je of jouw kat zich lichamelijk goed voelt?
Soms schuilt er een medische oorzaak achter agressie, of merk je dat je kat zich gewoon niet lekker voelt. Maar katten kunnen dat niet even zeggen. Zoals we eerder zeiden, is het dus slim om bij plotselinge agressie, altijd eerst even langs de dierenarts te gaan. Je kunt ook zelf leren hoe je de gezondheid van jouw poezenbeest checkt.
In de cursus Gezondheidscheck voor je kat leer je precies waar je op moet letten: vacht, ogen, gebit, houding, gedrag. Zo weet je snel of er iets mis is en kun je op tijd ingrijpen.
Zo voorkom je niet alleen stress en pijn, maar vaak ook gedragsproblemen. Want een kat die zich goed voelt, is een relaxte kat.
Tot slot: agressie van je kat is communicatie
Of het nu om bijten, blazen of een plotselinge aanval gaat; het is allemaal taal. Katten zijn meesters in subtiele signalen, en als wij leren deze op de juiste manier te lezen, interpreteren, kunnen we veel problemen voorkomen.
Kijk, luister, speel, observeer en geef je kat de ruimte om zichzelf te zijn.
Een beetje minder aaien en een beetje meer begrijpen; dat doet wonderen.
